Kakasını Tutan Çocuk İçin Ne Yapmalı?

Hamileliğin Keyfini Çıkarmak İçin Bunları Yapın
11 October 2020
Anne Sütünü Arttıran 7 Temel Alışkanlık
11 October 2020

Bazı çocuklar dışkısını yapmak yerine tutmayı alışkanlık haline getirebilir. Bu durum hem çocuğun hem de ailenin günlük hayatını olumsuz olarak etkilemektedir. 

Çocuklarda Kaka Tutma Hangi Yaşlarda Görülür? 

Çocuklarda kaka tutma genellikle tuvalet alışkanlığının kazanıldığı dönemde görülmektedir. Bu da 2 ile 4 yaş arasındaki döneme denk gelmektedir fakat bazen bebeklerde veya okul dönemindeki çocuklarda da görülmektedir. 

Çocuklarda Kaka Tutmanın Nedenleri? 

Çocukların kaka tutmasının birçok nedeni olabilir. Bu nedenler biyolojik ve psikolojik olarak ikiye ayrılmaktadır. 

Çocuk Hastalıkları Uzmanı Neslihan Korkmaz biyolojik nedenleri açıkladı: “Kabızlığın biyolojik nedenlerin de en başta beslenme hataları gelmektedir. Bunu anal fissür, apse, doğumsal anal darlık gibi gastrointestinal sistem yapısal, hipotiroidi, hipokalsemi gibi endokrin, Sistemik Lupus gibi kolejen doku hastalıkları, Hirschsprung gibi gangliyon hücre anomalileri, spina bifida gibi nöral tüp defektleri, mental gerilik, beyin tümörü gibi nörolojik bozukluklar takip etmektedir.” 

Tüm bu biyolojik nedenler bir doktor tarafından değerlendirilmiş olmasına rağmen fiziksel sağlıkla ilgili herhangi bir problem görülmeyen çocukların psikolojik nedenlerden dolayı kaka tuttukları düşünülmektedir. Psikolojik nedenlere bakıldığında, psikanalistler çocukların 1,5-3 yaş civarlarındayken kakalarını vücutlarıyla bağdaştırdıklarını ve var olma isteklerini, vücutlarının da bir parçası olarak gördükleri kakalarını tutarak gösterdiklerini açıklamıştır. Bu yolla çocukların varlığını ispatladıklarını göstermeye çalıştığı düşünülebilmektedir. 

Genelde kötü bir tuvalet yapma deneyimi yaşadıktan sonra çocukların dışkısını yapmaktan çekindiği gözlemlenmektedir. Bu deneyimden sonraki zamanlarda da tuvaletini yaparken canının acıyacağını düşünen çocuk, dışkısını tutmaya başlar. Tutulan dışkıyla birlikte çocuğun canı gerçekten yanar ve acı vererek tuvaletini yapar. Çocuğun tuvaletini yaptığında “canım acıyacak” düşüncesi gerçekleşmiş olur. Böylelikle bu durum kısır döngü halini alır. 

Çocuk Hastalıkları Uzmanı Neslihan Korkmaz’a göre “Böylelikle bu durum kısır döngü halini alır. Sert dışkı anal kanaldan geçerken yırtılma ve anüs çatlaklarına neden olur. Bunun verdiği ağrı ile çocuk, dışkılama hissi duyduğunda eksternal sfinkterini şiddetle sıkarak dışkının ilerlemesini ve ağrı hissini önlemeye çalışır. Tekrarlayan dışkı tutulmaları sonucu rektum anal kanala doğru genişler. Bu durumda kronik rektal gerilme, rektal duyarlılık kaybına, kritik volümün artmasına ve giderek normal dışkılama alışkanlığının kaybolmasına neden olur.” 

Diğer psikoloji nedenler ise çocuğun yoğun stres altında olması, aile içi çatışmaların yaşanması ve tuvalet eğitiminin erken ya da yanlış şekilde verilmesi olabilir. Bazı çocuklar ise bir şeyleri kontrol etme ihtiyacını bu şekilde gösteriyor olabilir. Dışkı tutma problemlerinden biri de çocuğun tuvaletini yaparken kaygı ve korku hissetmesi olabilir. Klozetten ve sifon sesinden korktuğu için kakasını tutuyor olabilir. Ek olarak fiziksel veya cinsel istismara uğrayan bazı 

çocukların da dışkılarını tuttukları bilinmektedir. Bazı çocukların ise duyusal olarak dışkı yapmaktan hoşlanmadıkları için kakalarını tuttukları bilinmektedir. 

Kakasını Tutan Çocuğa Nasıl Davranılmalı? 

Ailelerin öncelikle bir doktora gitmesi ve sorunun tıbbi bir nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığını öğrenmesi gereklidir. Eğer nedeni biyolojik sağlıkla ilgili ise doktorun söylediği tedaviye uyulmalıdır. 

Çocuk Hastalıkları Uzmanı Neslihan Korkmaz’a göre “Kabızlığın tıbbi olarak çözümlerinin en başında çocuğun bol sıvı alması, diyetine artık bırakan lifli yiyeceklerden zengin besinleri eklenmesi gelir. Anal fissür için ağrı kesici ve epitelize edici kremler verilir. Sıcak oturma banyosu ile kaslar gevşetilir. Buna rağmen rahatlamazsa probiyotik ve laksatifler kullanılır.” 

Doktora gitmiş olmasına rağmen herhangi bir tıbbi neden görülmeyen çocuklar için sorunun psikolojik olduğu akla gelmektedir. Bunun için bir çocuk ve ergen psikolojisi veya psikiyatrisi alanında ihtisasa sahip bir uzmana gidilmelidir. Uzmanın detaylı değerlendirmesinden sonra çocuğun hangi nedenle dışkısını yapmak istemediği anlaşılmaktadır. Uzmanın aileye verdiği önerilere uyulmalıdır. 

Ailelerin ek olarak soruna neden olan problemi ortadan kaldırmaya veya etkisini en aza indirmeye çalışması çocuğa yardımcı olabilir. Aile aşırı kontrolcü ve mükemmeliyetçi ise bu tutumunu düzenlemeye çalışmalıdır. Çocuk bir iş için çabaladığında çabası övülmelidir ve takdir edilmelidir. 

Çocuk stres altında olduğundan kakasını tutuyorsa çocukta stres yaratan faktör ortadan kaldırılmalıdır. Aile içerisinde veya başkalarının yanında çocuğun kakasını tuttuğu üzerine konuşulmamalıdır. Çocuğun tuvalet ihtiyacının olup olmadığı aile tarafından sıklıkla takip edilmemelidir. Yapması gerektiğini yapmadığının farkında olan çocuk, bu konunun üzerine konuşulduğunda daha çok stres ve baskı altında hissetmektedir. Bu konuşmalar ek olarak çocuğun özgüvenini zedeleyebilmektedir. 

Klozetten veya sifon sesinden korkan çocuklar için küçük bir klozet almak veya yardımcı tutacaklardan faydalanmak ilk başlarda işe yarayabilir. 

Ödül veya ceza ile çocuğun davranışı pekiştirilmeye çalışılmamalıdır. 

Kaynak: cocukludunya.com

Kaydınız tamamlanmıştır, her salı görüşmek üzere.

Şu an bir hata yaşanıyor, lütfen daha sonra tekrar deneyin.

İlk 1000 gun, bu formda verdiğiniz bilgileri sizinle iletişim kurmak, periyodik mail bildirimleri için kullanılacaktır.